ΕΦΗΒΕΙΑ
Είναι η μεταβατική φάση ανάπτυξης κατά την οποία το κορίτσι μετατρέπεται σε γυναίκα. Μία σειρά φυσιολογικών αλλαγών συμβαίνουν στο σώμα και το χαρακτήρα του σ’ αυτή την διαδικασία.
Η αρχή αυτών των αλλαγών ξεκινά από τον εγκέφαλο. Ο υποθάλαμος, ο οποίος βρίσκεται στον εγκέφαλο, παράγει μία ορμόνη. Η ορμόνη αυτή δρα στην υπόφυση, η οποία επίσης βρίσκεται στον εγκέφαλο κι αυτή παράγει τις γοναδοτροπίνες. Οι γοναδοτροπίνες επιδρούν στις γονάδες (ωοθήκες), οι οποίες με τη σειρά τους αρχίζουν να παράγουν τις γυναικείες ορμόνες, δηλαδή τα οιστρογόνα.
Για να αρχίσει η εφηβεία και το κορίτσι να γίνει σταδιακά γυναίκα, πρέπει ο υποθάλαμος, η υπόφυση και οι ωοθήκες να είναι και να λειτουργούν φυσιολογικά. Ο άξονας αυτός (υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες) ωριμάζει πλήρως στην ηλικία των 18 ετών περίπου.
Η πρώτη αλλαγή του σώματος που συμβαίνει στην εφηβεία αφορά το στήθος.
Η ανάπτυξη του στήθους γίνεται μετά την επίδραση των οιστρογόνων κι αρχίζει περίπου στην ηλικία των 8 ετών.
Ακολουθεί η εμφάνιση τριχών, πρώτα στο εφήβαιο και μετά στις μασχάλες. Σταδιακά ολοκληρώνεται η ανάπτυξη του σκελετού και η διαμόρφωση του γυναικείου σώματος.
Τέλος, εμφανίζεται η έμμηνος ρύση, δηλαδή η περίοδος, συνήθως μεταξύ 10 και 14 ετών.
Πρώιμη ήβη είναι η εμφάνιση των χαρακτηριστικών της εφηβείας πριν τα 8 έτη ή η εμφάνιση της εμμήνου ρύσεως πριν τα 9 έτη. Συνήθως δεν υπάρχει οργανική βλάβη. Μπορεί όμως να οφείλεται σε πρόβλημα των ωοθηκών ή των επινεφριδίων και γι’ αυτό πρέπει να γίνεται διερεύνηση από γυναικολόγο, ώστε να αποκλεισθεί η πιθανότητα κάποιας πάθησης.
Καθυστερημένη ήβη είναι η καθυστέρηση των χαρακτηριστικών της εφηβείας μετά τα 13 έτη ή η καθυστέρηση της εμμήνου ρύσεως μετά τα 15 έτη. Συνήθως δεν υπάρχει νόσος. Οφείλεται σε κληρονομικότητα, περιβάλλον, στρες ή ψυχογενή ανορεξία. Μπορεί όμως να υπάρχει όγκος του υποθαλάμου, ανεπάρκεια της υπόφυσης, απουσία ωοθηκών, ανωμαλίες γεννητικών οργάνων, ερμαφροδιτισμός. Και σε αυτήν την περίπτωση, πρέπει να γίνεται διερεύνηση από γυναικολόγο και η θεραπεία εξαρτάται απ’ την αιτία.
Στην εφηβεία συχνό φαινόμενο είναι η δυσλειτουργική αιμορραγία της μήτρας. Συνήθως εκδηλώνεται με παράταση της περιόδου (πάνω από 7 ημέρες). Ονομάζεται έτσι, γιατί δεν οφείλεται σε οργανικά αίτια, αλλά στην ανωριμότητα του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-ωοθηκών. Η διάγνωση γίνεται με το ιστορικό, υπερηχογραφικό έλεγχο και συγκεκριμένες αιματολογικές εξετάσεις.
